Wat zou je allemaal kunnen doen als je eeuwig zou leven? Je hebt dan overal de tijd voor, kunt alle films kijken die je wilt, elk spel spelen dat je wilt en je kunt elk plekje op aarde bekijken. Vroeger heeft men regelmatig een middel geprobeerd te vinden om eeuwig te leven. Tegenwoordig wordt er niet meer zo geloofd in een mysterieus middel waar je onsterfelijk van wordt, maar biologen hebben iets ontdekt waarmee ze onze cellen heel erg oud en misschien zelfs wel onsterfelijk kunnen maken.
DNA
In onze cellen, de bouwstenen van ons lichaam, zit een kern, en in die kern zit DNA (afbeelding 1). Ons DNA is een soort bouwplan van ons lichaam. In het DNA zit allerlei informatie opgeslagen over bijvoorbeeld je haarkleur en de kleur van je ogen.
Afbeelding 1: Een cel met daarin DNA
Het verouderingsproces speelt zich vooral af op het niveau van onze cellen. Cellen in ons lichaam gaan om de zoveel tijd dood. Er moeten dus ook weer nieuwe cellen bijkomen. Om nieuwe cellen te maken, wordt er DNA van een eerdere cel gekopieerd. Door het mechanisme dat wordt gebruikt om het DNA te kopiëren, gaat er telkens een stukje DNA verloren. Daardoor gaan cellen slechter werken en worden wij ouder.Als je DNA ziet als een zin, zou dat betekenen dat er, elke keer bij het kopiëren, een woord verloren gaat. Na een paar keer zou de zin dus onbegrijpelijk worden.
Telomeren
Om dit te voorkomen heeft ons lichaam een oplossing gemaakt. Aan het uiteinde van DNA zit een stukje dat niets doet, een zogenaamde telomeer. Dit stukje DNA kan weg worden geknipt, zonder dat het iets uitmaakt voor de functie van DNA. Je zou kunnen zeggen dat het onzinwoorden zijn aan het einde van een zin, die je weg kunt halen, terwijl de betekenis van de zin hetzelfde blijft. In afbeelding 2 staat het uitgelegd in een plaatje.
Afbeelding 2: Telomeren
Op een gegeven moment zijn er geen telomeren meer over. Dan wordt er dus echt DNA weggeknipt. De cel waar dit DNA in zit, zal dan niet meer kunnen delen. In het begin is dat niet zo erg, er zijn genoeg andere cellen die het werk kunnen overnemen. Maar je kunt het wel gaan zien aan mensen. Ze worden bijvoorbeeld kaal. Bij de cellen die voor haren zorgen zijn de telomeren op, waarna de cellen niet meer kunnen delen en er dus geen nieuw haar meer komt. Sommige mensen sterven ook doordat hun telomeren op zijn. Dan kunnen ook belangrijke cellen van bijvoorbeeld het hart of van de hersenen niet meer delen.
Eeuwig leven?
Zijn de biologen nu zo ver dat ze iets hebben gevonden dat er voor zorgt dat telomeren er weer bij worden gemaakt? Dat zou betekenen dat cellen niet meer stoppen met delen door ouderdom. Daardoor zouden we dus eeuwig kunnen leven.
Maar zo ver zijn we nog niet. Een groot probleem is dat cellen niet de hele tijd moeten delen, maar alleen wanneer dat nodig is. De cellen in ons lichaam zijn in evenwicht: er gaan er een paar dood en er komen een aantal nieuwe bij. Als al onze huidcellen telkens maar zouden blijven delen, zonder dat er ook een paar doodgaan, hebben we in korte tijd een huid die drie keer om ons heen past.
Twee onsterfelijke mensen: Sinterklaas en Superman
De volgende stap
Telomeren zorgen er voor dat de cellen in ons lichaam een langere tijd mee kunnen gaan, maar na een tijdje zijn ook de telomeren niet meer in staat om de cellen te behouden. Door de nieuwe vondst van de biologen kunnen we nu cellen eeuwig laten leven, door telkens de telomeren bij te maken. De volgende stap wordt dat we mensen met een bepaalde ziekte beter kunnen maken. En wie weet, daarna misschien wel eeuwig leven!