Btn mobile menu gray

Koffie!

Koffie is de meest gedronken drank in Nederland. Volgens sommige cijfers drinkt een Nederlandse man zo’n zeven koppen koffie per dag en een Nederlandse vrouw vijf koppen. Koffie is hier dus big business, maar naast dat het gewoon lekker is, heeft dat ook een andere reden.Koffiepoeder bevat tussen 0,8% en 2,5% cafeïne, ook wel coffeïne genoemd. Cafeïne komt niet alleen voor in een kopje koffie, maar ook bijvoorbeeld in energiedrankjes, thee, cola en chocolade. Cafeïne zorgt ervoor dat je tot diep in de nacht nog even door kan gaan met een feestje als een Duracellkonijntje of dat je urenlang de concentratie kan opbrengen om een belangrijke deadline te halen. Maar wat doen koffie en Red Bull eigenlijk in je hoofd en is dat niet schadelijk?

Klaar voor start!

Cafeïne stimuleert via de hersenen het sympathisch zenuwstelsel, dit is het zenuwstelsel dat ervoor zorgt dat je klaar staat om actie te ondernemen. Dit sympathisch zenuwstelsel activeert onder andere je spieren, je hartslag, je ademhaling, je nieren, je maag en je darmen. Door deze organen in actie te zetten, voel je je wakker.Als dit zenuwstelsel gestimuleerd wordt, gaat je hart sneller kloppen, je gaat sneller ademhalen en je verteringsstelsel gaat sneller werken. Maar wat gebeurt er precies in je hersenen en hoe komt de cafeïne daar?

 

Ontvangers in je hersenen

De hersenen bestaan net als de rest van je lichaam uit cellen, alleen heten de cellen hier hersencellen of zenuwcellen. Deze hersencellen communiceren met elkaar om zo goed mogelijk het lichaam aan te sturen. Dat communiceren gebeurt met behulp van kleine ontvangers op de buitenkant van de cel. Deze ontvangers pikken signalen op uit de omgeving van de hersencellen en vertalen vervolgens het signaal, als een soort tolk, voor de cel. Maar alleen als een signaalstofje past op een ontvanger, kan de ontvanger het signaal doorgeven aan de cel, net zoals niet elke vertaler elke taal zal spreken. Daarnaast past er maar één stofje tegelijkertijd op zo’n ontvanger, net zoals een tolk maar één taal tegelijkertijd kan vertalen. Maar wat hebben deze receptoren en hersencellen te maken met koffie, Red Bull en cola?

Lekker relaxen met adenosine

Cafeïne uit koffie past op één van deze hersencelontvangers, de “adenosine”-ontvangers. Deze adenosinereceptoren werken normaal gesproken met adenosine, een van de vele signaalstoffen. Adenosinereceptoren komen onder andere voor in de hersenen, maar ook in de longen, in het hart en in het maagdarmstelsel. Als adenosine op een adenosine-ontvanger zit, geeft de ontvanger het signaal door aan de cel om het sympatisch zenuwstelsel uit te zetten. Adenosine in combinatie met adenosinereceptoren zorgt dus voor een kalmerend effect, het verlagen van je hartslag en het oppervlakkiger en rustiger ademhalen. Dus adenosine zorgt ervoor dat het sympathisch zenuwstelsel wordt afgeremd, zodat je tot rust kan komen.

Cafeïne past, net zoals adenosine, ook op de adenosinereceptor. Wanneer cafeïne op de adenosinereceptor zit, kan Adenosine niet meer communiceren met de cel.

De grote concurrent

Cafeïne is de grote concurrent van adenosine. Cafeïne past namelijk ook op de adenosinereceptoren, en als cafeïne op de ontvangers zit, kan adenosine hier niet meer bij. Als cafeïne wordt gedronken, wordt de cafeïne vanuit de slokdarm opgenomen in het bloed. Daarna komt de cafeïne langs verschillende soorten adenosinereceptoren en cafeïne gaat op deze adenosinereceptoren zitten. Hierdoor kan adenosine zijn werk niet meer uitvoeren, wat zorgt voor tegenovergestelde effecten: de hartslag verhoogt, het kalmerende effect van adenosine verdwijnt en het verteringsstelsel gaat sneller werken. Kortom, het sympathisch zenuwstelsel wordt weer geactiveerd! Hierdoor word je meer alert en gaat je concentratievermogen omhoog!

Wees gerust, cafeïne is niet binnen drie of vier koppen sterke koffie of één of twee Red Bull schadelijk, maar je zal uiteindelijk je eigen lichaam wel de rust moeten geven die je hebt uitgesteld en om dan een keertje lekker uit te slapen kan geen kwaad!

Wist je dat…

 

  • cafeïne ook zwak verslavend is? Drink je veel koppen koffie doordeweeks, maar in het weekend niet? Dan zal je al snel last krijgen van hoofdpijn en in het ergste geval rusteloosheid, slapeloosheid en slechte hart- en bloedvaten.
  • cafeïne medisch wordt gebruikt als medicijn voor jonge kinderen wanneer ze bepaalde vormen van ademhalingsproblemen, zoals astma hebben?
  • in vier minuten tijd ongeveer de eerste helft van cafeïne opgenomen wordt uit je slokdarm en het zich bindt aan de eerste paar receptoren?
  • je na ongeveer vijf uur nog de helft van de cafeïne in je bloed hebt zitten?