Btn mobile menu gray

Extreme nek

Jij kunt rechtop lopen, gereedschappen gebruiken en hebt een extreem groot stel hersenen. Deze aanpassingen zorgen ervoor dat je goed problemen op kunt lossen en een duidelijk voordeel hebt om te overleven. Maar welke aanpassingen heeft bijvoorbeeld de uil? En welk voordeel hebben ze?

Aanpassingen

Dieren hebben allerlei aanpassingen om te kunnen overleven. Zo kunnen honden goed ruiken en katten heel goed zien in het donker. Dit helpt ze bijvoorbeeld bij het vinden van prooien. Ook uilen hebben allerlei aanpassingen om goed te kunnen jagen. Ze hebben bijvoorbeeld een heel scherp gehoor en asymmetrische oren om zo geluiden beter te lokaliseren. Ook kunnen ze door hun grote ogen verbazend ver zien, tot vier keer zo ver als jij! Maar dit heeft een prijs. Omdat hun ogen zo groot zijn kunnen ze deze niet bewegen. Hoe hebben ze dit probleem opgelost? Uilen hebben een extreem beweeglijke nek. Deze bestaat uit 14 wervels, terwijl de mens er slechts 7 heeft. Hierdoor kan de uil zijn kop makkelijker bewegen, maar zij hebben nog meer aanpassingen om beter om zich heen te kunnen kijken.

Een ruigpootuil.

Onderzoek

Uilen kunnen hun kop tot wel 270 graden draaien, terwijl bij een mens tot zo’n 80 graden normaal is. Ook zijn ze in staat om hun kop ondersteboven te keren. Tot voor kort was het onbekend hoe ze dit kunnen zonder de bloedtoevoer naar de hersenen te blokkeren. Amerikaanse onderzoekers hebben laatst voor het eerst ontdekt hoe het komt dat de nek van uilen zo beweeglijk is. Hiervoor hebben ze gekeken naar de bouw van verschillende dode uilen. Vervolgens hebben ze de botten en bloedvaten in beeld gebracht.

Het blijkt dat de holtes in de wervelkolom van de uilen waar de belangrijke wervelslagaders doorheen lopen, veel groter zijn dan de wervelslagaders zelf. Ze zijn bijna 10 keer zo ruim in vergelijking met de holtes in de menselijke wervelkolom. Naast deze luchtholtes zijn uilen ook in het bezit van extra bloedvaatjes die de taak van de eventueel dichtgedrukte hoofdvaten tijdelijk kunnen overnemen. Ook hebben uilen een soort zwellingen in enkele aderen in hun kop waar ze extra bloed op kunnen slaan wanneer ze hun nek extreem ver draaien. Deze opslagruimtes zijn nog nooit eerder ontdekt. Jij mag dan wel een groot stel hersenen hebben, maar achter je kijken zonder je om te draaien? Dat kan alleen de uil.

Filmpje

Op internet (bijvoorbeeld op youtube) kun je verschillende filmpjes vinden waarin de nek van de uil besproken en gedemonstreerd wordt. Kijk bijvoorbeeld maar eens naar het onderstaande filmpje. De begeleidende tekst is in het Engels, met de kennis uit dit artikel moet het goed te volgen zijn.

De beweging van de nek van de uil.