Btn mobile menu gray

De man zonder geheugen

Stel je voor dat je alles wat je meemaakt na een aantal minuten alweer vergeten bent. Zo zag het leven van Henry Gustav Molaison eruit. Henry Molaison was een Amerikaanse man met geheugenproblemen. Deze geheugenproblemen ontstonden door een operatie die hij onderging voor zijn epilepsie.

Links de hippocampus, rechts een zeepaardje. Vanwege de uiterlijke gelijkenis is de hippocampus vernoemd naar het zeepaardje. Hippocampus is het Latijnse woord voor zeepaardje.

Epilepsie is een hersenziekte waarbij de patiënt aanvallen heeft. Een aanval kan zich op verschillende manieren uiten. Iemand kan vallen, schokken, vreemde bewegingen maken, iets vreemds ruiken of even afwezig zijn. Wanneer er geen aanval is, werken de hersenen van iemand met epilepsie net zoals die van iemand anders. Er is dan niets aan hem of haar te merken. Aanvallen van epilepsie ontstaan doordat een plotselinge storing in de hersenen optreedt.

Kortsluiting in de hersenen

Alles wat een mens denkt en doet, wordt gestuurd door de hersenen. Zonder die aansturing kan een mens niet bewegen, horen, zien, ruiken of zelfs ademhalen. Hersenen bestaan uit miljarden hersencellen, die voortdurend boodschappen aan elkaar doorgeven. Dat gebeurt via elektrische impulsen (kleine stroomstootjes) en chemische stoffen (neurotransmitters) die de prikkel overdragen van de ene hersencel op de andere. Soms wordt dit systeem, door wat voor oorzaak dan ook, verstoord. Het gevolg van de storing is een plotselinge en overmatige ontlading van (groepen) hersencellen, te vergelijken met een soort kortsluiting. Die uit zich dan in een aanval.

De hippocampus

Een zeepaardje in ons brein

Om Henry Molaison van zijn symptomen van epilepsie af te helpen werden er in 1953 delen van zijn hersenen verwijderd, waaronder delen van zijn hippocampus. De hippocampus is een deel van de hersenen. Nadat bij Henry Molaison grote delen van zijn hippocampus waren verwijderd herkende hij het ziekenhuispersoneel niet meer, wist de weg naar huis niet meer, hij herinnerde zich de krantenartikelen die hij net gelezen had niet meer, maar verder was hij nog compleet normaal. Hij leed na zijn operatie aan anterograde amnesie, wat inhield dat hij geen nieuwe feiten of gebeurtenissen kon onthouden. Zelfs schokkende gebeurtenissen waren na enkele minuten al uit zijn geheugen verdwenen. Maar gebeurtenissen die zich hadden afgespeeld in de periode ver vóór de operatie kon hij zich nog wel herinneren. Ook waren zijn motorische vaardigheden nog intact. Hij kon nieuwe dingen aanleren. Het aanleren van vaardigheden (bijvoorbeeld leren fietsen of leren lezen) wordt ook wel het niet-declaratieve of procedurele geheugen genoemd.

Opslaan van herinneringen

Later onderzoek bij mensen heeft aangetoond dat de hippocampus vooral betrokken is bij het opslaan van nieuwe herinneringen die betrekking hebben op bepaalde feiten of gebeurtenissen. Dit wordt ook wel het expliciete of declaratieve geheugen genoemd.