Btn mobile menu gray

GIF!

Er zijn bijna 100.000 dieren op aarde die gif produceren. Dit doen ze om zich te verdedigen of juist om hun prooi te doden. Naast dieren zijn er ook veel planten en paddenstoelen die giftig zijn.
Banner

In Naturalis in Leiden is nu de tentoonstelling GIF! te zien. In deze tentoonstelling laat onderzoeker Freek Vonk het publiek kennismaken met de wereld van gif. Je ziet in terraria levende giftige dieren zoals slangen, spinnen en kikkers (het museum moest hiervoor zelfs een dierentuinvergunning aanvragen) en daarnaast ook objecten uit de natuurhistorische collectie van Naturalis. Denk aan opgezette dieren zoals kevers en gedroogde planten.

Koningscobra en pijlgifkikker

Freeks favoriete slag, de koningscobra, heeft een prominete plek in de tentoonstelling. Een beet van deze slang kan binnen 20 minuten fataal zijn. De koningscobra kan zelfs een olifant doden als hij hem in zijn slurf bijt.

Een koningscobra.

Een ander zeer giftig dier is pijlgifkikker, dit is de giftigste kikker ter wereld. Zijn gif is opgeslagen in de huid. Indianen hebben er eeuwenlang giftige pijlpunten mee gemaakt voor de jacht.

Een pijlgifkikker.

Wat doet gif?

Er zijn heel veel verschillende soorten gifstoffen, ongeveer 10-20 miljoen, die heel veel verschillende reacties kunnen veroorzaken. Sommige stoffen zorgen ervoor dat je hart niet meer werkt, andere laten je bloed stollen of juist heel dun worden. Nog weer andere gifstoffen verlammen je zenuwstelsel.

Van het gif van de bereklauw, een plant die voorkomt in Nederland, kun je verbranden. Als je huid in aanraking komt met de plant kun je daarna verbranden in de zon. Dit kan zelfs tweedegraads brandwonden veroorzaken. Pas dus op!

Doen alsof je giftig bent

Veel giftige dieren ziet er afschrikwekkend uit. Denk maar aan wespen, bijen en hommels. Zij laten met hun kleuren zien dat je moet oppassen. Maar er zijn ook weer andere dieren die daar gebruik van maken. Die zijn niet giftig, maar lijken op dieren die wel giftig zijn. Daardoor worden ze vaak met rust gelaten door roofdieren.

Freek Vonk met een gilamonster.

Onderzoek

Freek Vonk was al kind al geïnteresseerd in giftige dieren en doet nu bij Naturalis onderzoek naar slangengif. In de tentoonstelling is ook veel aandacht voor onderzoek naar gif. Verschillende onderzoekers vertellen over hun werk. Het onderzoek richt zich bijvoorbeeld op de evolutie van gif, op een betere behandeling tegen gifbeten en men kijkt of gifstoffen ook gebruikt kunnen worden om ziektes te genezen. Zo is bijvoorbeeld ontdekt dat het gif van het gilamonster helpt tegen diabetes type 2. En morfine, een sterke pijnstiller, werd oorspronkelijk gemaakt van papaver.

Op de website Natuurwijzer van Naturalis vind je nog veel meer informatie over gif en giftige dieren, planten en paddestoelen.

Op de website van Naturalis vind je meer informatie over de tentoonstelling.