Btn mobile menu gray

Oorzaak

Oorzaak

De gevoeligheid van je gehoor heeft niets te maken met de grootte van de oorschelp. Sommige dieren met hele kleine of helemaal geen oorschelpen hebben heel gevoelige oren. Vogels bijvoorbeeld. Merels staan vaak met een scheve kop te luisteren tot ze een worm onder de grond horen graven.

Maar gevoeligheid voor heel zachte geluiden is niet het enige dat telt voor oren. Het gaat er ook om dat je geluiden goed uit elkaar kunt houden. Onze menselijke oren zijn vooral gevoelig voor de toonhoogten van menselijke spraak. Hogere of lagere tonen komen minder goed binnen. We horen spraak daarom beter dan andere geluiden. Die selectiviteit is belangrijker voor ons dan de gevoeligheid van ons oor.

De onregelmatige vorm van de oorschelp met zijn plooien, ribbels en knobbels heeft wel een functie. Daarmee kunnen we bepalen uit welke richting een geluid komt. Je hebt twee oren, dus horen dat een geluid van links of rechts komt is niet zo moeilijk. Moeilijker is het met geluiden van boven of beneden en voor of achter. Onze vreemd gevormde oorschelp filtert het geluid uit verschillende richtingen op een net iets andere manier. De verschillen zijn klein. Maar omdat we vanaf onze geboorte oefenen met onze oren, kunnen we van de meeste geluiden haarfijn bepalen uit welke richting ze komen.

Bij andere zoogdieren met oorschelpen gaat het op dezelfde manier. Bovendien kunnen de meeste zoogdieren hun oren ronddraaien, soms alle twee tegelijk of elk apart. Door de oren te richten wordt het geluid uit één richting extra versterkt. Een hert kan door z'n oren te richten het sluipen van een roofdier duidelijk horen ondanks het ruisen van de wind.Het gaat er dus niet alleen om dat het dier zachte geluiden kan horen, maar ook dat het ze duidelijker hoort dan het omgevingsgeluid.

Onze mensenoren zijn helaas - bij bijna iedereen - onbeweeglijk. Soms houden we onze handen als een soort kom achter onze oren om iemand in een rumoerige of galmende omgeving beter te kunnen verstaan. Dat werkt nog beter als de spreker ook z'n handen gebruikt en een toeter vormt rond zijn mond.

Tip: Dit artikel komt uit het boek 'Het geheim van de frisbee, 159 vragen over intrigerende plekken, eigenaardige gewoonten en technische toevalligheden', geschreven door Bram Vermeer en Gerald Maurice. Uitgeverij Oostenwind, 2019.